Stomatologia dziecięca
9 maja 2019

Sedacja wziewna u dzieci – czyli gaz rozweselający lekiem na strach przed dentystą.

Dzieci boją się dentysty z wielu powodów, nawet jeżeli nigdy wcześniej nie miały leczonych zębów i nie cierpiały po ich wyrywaniu. Obca osoba ubrana w medyczny fartuch może im się kojarzyć z bolesnymi szczepieniami lub w niektórych przypadkach z długotrwałym leczeniem szpitalnym i nieprzyjemnymi zabiegami. Lęk przed nieznanym to jednak nie wszystko. Samo przebywanie w otoczeniu sterylności, jasnych świateł, groźnie wyglądających narzędzi i nietypowego zapachu może wywoływać u dziecka stres. Co gorsza, siedząc w poczekalni, może ono słyszeć dobiegające z gabinetów krzyki innych małych pacjentów. Nieprzewidywalna jest również reakcja na próbę dotyku przez nieznaną osobę lub zastosowania znieczulenia miejscowego. W dodatku maluchy, które miały już wyrywane bądź leczone zęby z pewnością nadal pamiętają ból i dyskomfort towarzyszący zabiegowi, więc bronią się ze wszystkich sił, by rodzice nie posadzili ich ponownie na stomatologicznym fotelu.

Wprowadzenie w stan relaksu

Sedacja wziewna u dzieci to bezpieczne rozwiązanie w przypadku maluchów, które boją się wizyty u dentysty lub bardzo źle znoszą leczenie. Polega na podaniu pacjentowi tuż przed zabiegiem mieszanki podtlenku azotu i tlenu, czyli tak zwanego gazu rozweselającego. Jest on bezbarwny i bezzapachowy, dzięki czemu nie budzi niepokoju dziecka, a jego działanie przypomina upojenie alkoholowe, przy jednoczesnym zachowaniu całkowitego bezpieczeństwa, odruchów i świadomości. Sedacja sprawia, że pacjent staje się zrelaksowany, szczęśliwy i nieco oszołomiony. Odcina reakcje na zapachy, dotyk i dźwięki. Działa też jak niepamięć wsteczna, co oznacza, że po zabiegu dziecko nie będzie o niczym pamiętać i prawdopodobnie przestanie bać się wizyt u stomatologa. Zdarza się również, że osoba poddana sedacji zasypia na fotelu, śniąc bardzo żywe, kolorowe i pozytywne sny. Wielkim plusem tej metody jest także fakt, że po zakończeniu zabiegu, maluchy bardzo szybko wracają do swojego naturalnego stanu. Podtlenek jest usuwany z organizmu w całości podczas oddychania, a sama sedacja wziewna należy do typu płytkiego, niewnikającego trwale do ciała. Powikłania w postaci nudności i wymiotów zdarzają się dużo rzadziej, niż w przypadku zastosowania znieczulenia miejscowego i nie zagrażają życiu ani zdrowiu.

 Zmniejszenie stresu i wrażliwości na ból

Podanie gazu rozweselającego pozwala ograniczyć przyjmowanie środków znieczulających. Zdarza się, że niektóre zabiegi nie są na tyle bolesne, by konieczne było znieczulenie miejscowe. Sedacja wziewna u dzieci może być wystarczająca przy otwieraniu zębów z rozpadem miazgi, opracowaniu próchnicy początkowej, usuwaniu próchnicy powierzchownej, piaskowaniu i skalingu, a nawet przy wyrywania zęba mlecznego. Dla niektórych osób, bojących się nie tylko leczenia, ale i zastrzyku znieczulającego, gaz rozweselający może być środkiem zastosowanym dodatkowo przed wkłuciem. Dziecko, które nie odczuwa bólu podczas zabiegu, będzie lepiej i chętniej współpracowało z dentystą, co usprawni pracę, skróci wizytę w gabinecie do minimum, zmniejszy szanse na dolegliwości po ewentualnym uszkodzeniu dziąseł  wskutek ruchliwości pacjenta, a także zapewni spokój towarzyszącemu rodzicowi. Wielki wpływ na intensywność bólu ma sama myśl o nim i stres z tym związany. Sedacja wziewna u dzieci działa na oba te aspekty, niwelując ból, strach i nerwowość związaną z wizytą. Dzięki temu konieczność kolejnego zabiegu nie będzie już w nieskończoność przekładana na później, a maluch bez większych protestów usiądzie na dentystycznym fotelu.

Gaz rozweselający może okazać się antidotum na lęk, stres i bolesność podczas leczenia stomatologicznego małych dzieci. Jest bezpieczniejszy i mniej inwazyjny niż stosowanie znieczulenia miejscowego, które często nie jest adekwatne do poziomu bólu, a zatem podawanie go jest równie niepotrzebne, jak stosowanie silnych leków na gorączkę, przy lekko podwyższonej temperaturze. Zabieg taki pozwala na zbudowanie u dziecka pozytywnych skojarzeń związanych z wizytą u dentysty. Dobry humor, przyjemne sny, uczucie zrelaksowania, to główne skutki podtlenku azotu. Inną alternatywą jest tylko możliwość zapomnienia o całej sytuacji, dzięki czemu  maluch i rodzic również unikną zbędnego stresu. Jedynymi przeciwwskazaniami tej metody u dzieci jest katar, zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego, stwardnienie rozsiane i rozedma płuc. Podanie gazu rozweselającego jest natomiast wskazane w przypadku małych pacjentów z nadpobudliwością nerwową oraz tym, którzy w stresowych sytuacjach reagują wymiotami i agresją.